Our village our Development
GAON SABHA
on 3/6/2017
Venue- P.hnachangzawl market shed MAC constituency Lowerkharthong & kharthong
Under Harangajao ITDP Block Dimahasao
Saturday, 3 June 2017
Gaon panchayat development plant(GPDP)
Tuesday, 18 April 2017
PÂR EI NIH
PÂR EI NIH
_"Mi po po hlohna ang an nih, an ropuina po po khawm hlo pâr ang a nih. Hlo chu a vuoi a, a pâr chu a tla a."_
(IPetet 1:24)
Mi beidawng lungngai thlavai a ṭap in rum hai khawm a ei hlimpui em em hlak chu pâr hi a nih a, vul sawng sien chu a mawina hin hlutna nei kher naw nih. A vul sung a tawi leiin a hlu a, mitin lungril a lâkin a hne êm êm a nih. In tuol le a in cheimawitu chu pâr a ni a, ieng anga in ṭawp, bâwngin ang el khawm lo nisien pârte mawitakin hang chei vul la chu tukhawmin bawngin ṭawp dan chu ti ta kher naw ni hai. A mawina le en a hlawna chu pârte lei kha a nih.
Aw leh ei hrilnuom tak chu ringtu inti êm êm le sakhuo mi êm êm hai hin Biekin tam tak hi ei rausan ta nin ei hriet a, ringtu hai inpawl khawmna, thlarau a iengkim ei thaklut ei laklutna hmun chu biekin hi a ni nih. Lal David chun hmun dang a ni sang tamtak um nêkin, biekin tuola nikhat um chu a tlang lem a, a san chu mihriem chu pârte ang a hrilkhi ei ni si a, pârte chu incheina ti lo chu hmangna dang le ṭangkaina dang hrim a nei nawh. A hriet chieng leiin Pathien Biekin sukmawitu ding a nih ti chu a theinghil ngai naw a nih.
Pârte i na, i hming kha pârte hming lo ni sien, vawikhat biekin i fe naw hin pârte hming nei pakhat chu a kim ta naw a, i ṭhungna kha tu in am, khawlai pârte in am lo sukmawi a ta? In mawina chu a design kha nilovin, a se vêl a pot a pârte i remkhawm hai lei kha a nih. Chuongang bawkin Biekin chu rangkachak ang a thle khawm lo nisien mi pathum char inkhawm zing zing hai sien a mawi zo naw a nih, biekin ṭawp deu mipui sip mup mupin Pathien chawimawi hai sien chu biekin ṭawp khan thu a phur ta naw a, a sunga pârte umkhawm hai kha anih mitin lungril suk hadam tu chu. Chuleiin biekin inkhawm fe ngun le fe ngunnaw hai hringnun chu kâr a hla hle a nih. Parte ni pâr theilo hai hi enkhi sin ro hman chu, hna thar, dâwnthar an lâk ngai naw hrim hrim, an hna hlui kha sen ṭakin an kawl zinga, an in rieu kâk hlak. Chu leiin Lalpan khawlai hmun a pâr dingin am a siem che, vawi iengzam i pâr in, hna thar i lâk ve ta a? ti chu ngaituo ve el rawh.
Mi damna, mi hlimna dingin vawi iengzâm i parte mawina kha insuo ve ta a? Pathien in ringtu hai (pârte hai) a sie bumna hmun le a khawmna hmun chu Biekin hi a lo ni a, chu leiin ringtu hai inpawl khawmna hmun ti a nih. Biekin cheimawi le Biekin sungah pârte remkhawm hai ei ni si chun, kum khat a hin vawi iengzatam biekin i suk maw a? A mawi zo naw na chu i pârzo naw lei le, i hna hlui i kawl zingna lei kha annaw maw?
Lal David ieng a pârte ei ni zie hi hresuok a, hun tawite ei nei sûngah hin pârang vul zing thei din Lalpân hratna tharin min thuom mawl raw sen. Amen..!!
Ziektu:
_Joseph Lr Tuolor_
P.Hnachangzawl, N.C. Hills, Assam.
SABENGTUNG TE
SABENGTUNG TÊ
Chângtlang : Mathai 21:7
_"Sabengtung le a tê chu an hung kei a, an chunga chun a chuongpha tah a."_
Hi lai ram thu hi ka ngaituo changin a ropui ka ti in, hlu ka ti thei êm êm. Zawlnei Zekari a chun Zion Lalnu thlawm lai a chungtienga inthawk a inhriettirna a hmu angin, Zion hmusit le thlawm tak a um la hung ropui ding le, mi po po lai hamṭha a la hung ni ding zie ei hmu a. (Zekaria 9:9)
Lalpa lsûn Sabengtung tê a hung hmangna san hi ieng tekhi na lei le hrilkhi na dingin am a hung hmang a? ti hi ngaituo tham a tlingin ka hriet a. Zirtîr hai chun Sabengtung le a tê an hung ṭhuoi a, ti thu ei Bible châng tiem a khin ei hmu a. Thil rêng rêng a chîn le tê chu mi lai a le ienga khawm tiemsa anni ngainaw a, mi i hnâwl anni rawp hlak a nih. Jentail hai ei hlutna ding le ei la ropui ding zie hi Zawlnei baua chau hril nilovin, a takram ngei a minchuongkai tirtu hi a ropuiin hlu hi ka ti hle a nih. Mihausa le lien a tlang naw zie chu zirtir haiin a nu le tê an hung ṭhuoia, a tê a tlangsuok lem a, a rinum tuor dingzie, a sâwl ding zie khawm a hriet pêk annawm, amiruok chu, a puinu in a hraw phâk lo Puon chung, Sawlhna chunga hai lâwnin, a nu lût phâk naw na Jerusalem Biekin sung tuollai chen a hmu pha ta a nih. Mi lien, hausa le mi ropui hai lal ding lo nisien chu aw... Bible a "Mi rethei, pasie, fahra hai Lal le Pathien" ti hi ziek ṭhat ngai a tih.
Mi i phur nuom naw le ei i hne naw thil hai hi motor in ei phur hlak a, chuongang bawkin anni hunlai khawm hin khawvel mihriem i phur hne naw chu sabengtung hi puok pêl tu dingin anlo hmang hlak a nih. Lalpa lsûn sabengtungtê a hung hmangna san hi, khawvel suolna rinreng bohmangna suol chu van khup hnuoi a hin a phur zo ding an um naw a, hmusit le deusaw na tingreng phurin Kalvari tlang tieng chun siel ang a anla sawi ding thu a hrilna a lo ni lem tah. Khawvel suolna tinreng phurtu hi ieng ang chie in am i nun a hin i lo ruot ve a.?
Vawisûn ni hin hre chieng inla chu aw Hosanna rawl hi a danglam ring a um nawh. Ei hriet chieng naw lei chau a ni naw maw? A lâwnna ding a puon i pha pêk khawm kha i la sâwp fai lêm ie..! A lampui a i sâwlhna pha khawm kha a la vuoi ve naw ie..! ieng ti zie a chawhnung nisa in hêm chau a "Hemde rawh, Hemde rawh" tiin i phal nâwk am a na..?
Kidron vadung tlânga dangchar le thla invai ngawi ngawi in a hringnun rinum harsatak chu sakhmel chul riei riei in anrûm a. Van khup hnuoia thilsiem po po in en ngam lovin an ropuina anthup hmang a, van Lalnau sûn dingin.
Sienkhawm ienga ngailovin a tuorna chu i la en bur el a ni maw? Kidron vadung in a dangchar suk bo sien chu ei thlarau hin hlimna a hmu ring a um nawh. Rethei le fahra nau, mi i hnawl hai hin khawvel tuipui nekin ei Lal dangchar chu hmangaina in ei suk bo pêk thei a nih.
Mihriem phur hne ruol lo chu sandamtun a phur zo tah a, hmusit, hrilsietna, hêkna le demna, vuokna le hneng de na hai chu lalpân a mi mâksan pêk hrim a nih. Mi hai angin fesuokin rawngbawlna leiin suknawmnatna tuor ding ei nei naw a, hieng hai hi annawm ei tuor ding chu. "Thlamuong takin um ro, keiin khawvel ka ngam tah" chu leiin anih hla siemtu chun "Iengkim ka tuok ta po hai hi i tirko ropui annih" tiin an lo in zawt pui thei.
Sabengtung tê chu a chungah phurrik tak in nghatin, a khaltu chun hmawl le a vuokin a nuom na tieng tieng a khal kawi ruou ruou angin, i suolna phurrik chu Lal krista chungah in nghatin rom sipai ruolin siel angin ankhal kawi ruou ruou a, zo lovin a thluk pui a, a chawngpu pa hadamna ding chun ran, phur phurtu chun lel sa sa in a a phur hram hram angin, ei suolna le bawsietna tinreng chu vawi sari a tlukpui hnung khawmin ei damna din suol inthlanna hmun Kalvari a thlung pui pui hram hram a, a phur rikhle sienkhawm hrietnaw insak um a umin, Thing lêr a chun van tieng ngha a sakhmel chul riei riei pumin, a pa thupêk chu hne zovin, "A KIN TAH" tiin khawvel suol chu thichilnun hmangainan a sawpfai zo tah.
Hringnun a demna kha thlupuiin vawi iengzam i thopui ta a? Hrilsietna, le hekna, rinumna, ṭamna, saruokna hai hi vawi ieng zat am i thopui ve ta a? Hringnun a zawna ni rawp sien nuom a um tak zet a nih.
Rawngbawl ding le thu hnuoirawl, in ngaithlawmna le a dang dang Korinth ziek a thlarau ra pasari hai nei tu ding a sandam ei ni a, Hosanna rawl suk danglam ding a sandam ei ni naw a nih. Chu chu hre zingah hringnun hmang thei din Lalpa râwn zing pumin leh, a ma thawpui ni ve din tiem tu hai po po ditsakna kan hlan cheu. Amen..!!
Ziektu:
_Joseph Lr Tuolor_
P.Hnachangzawl, N.C.Hills; Assam.
Saturday, 4 February 2017
HRINGNUN HI
HRINGNUN HI
_💙Midang hai hmangai thei mi ni ka nuom a.._
_Mani in hmangaina ka nei lien lem si._
_💵Sum tamtak hlaw suok dingin ka bei a..._
_👉🏻Hlimna pakhat khawm kan chawk thei sinawh._
_🎺Thu hmangin mi hai thunun ka tum hlak a..._
_👉🏻Mani inthunun dingin ka hlawsam hlak si._
_💋Mi rêl a awl vieu lai in..._
_💋Ka thuhril hai tukhawmin an ngai peinawh.._
_💙Zalen taka hring ka nuom a..._
_👉🏻Kei man ka zalenna ka zawr hmang si._
_💙Midang țhat nawna hmu a awlsam lai in..._
_👉🏻Mani indik naw na pawm antak nawk si_
_💙Hnena nei dingin thil danglam ka hmasawn a țul a.._
_👉🏻Tlawmna nunin ka nun sukfamkim angai hlak._
_💙Hlawtlingna nei dingin ka beia..._
_👉🏻Hlawsamna tamtak ka paltlang a țul ve si._
_💙Nitin ka thi ațula..._
_👉🏻Mihai ta din nitin ka hring ațul hlak si._
_💙Suongtuona in Khawvel ka hmang a..._
_👉🏻Tisa a sukpuitling ațul hlak si._
_💙Ka ropui theina din hausak ka nuom a..._
_👉🏻Midanghai ka hriet thiem theina din retheina pek ka ni._
_💙Taksa ta din fak le dawn ka fak țhat angai a..._
_👉🏻Ka hriselna din insum theina ka mamaw ve si._
_💘Hmangai nei hi..._
_👉🏻Hmangai let naw khawm inhuomna a ni tlat a._
_💙Duhthu rengin ka pieng naw a..._
_👉🏻Ditnaw dan in ka liem nawk hlak._
_💙Naupang na a inthawk puitling vat vat ka nuom a..._
_👉🏻Tar ni chu ka nuom chuong si nawh._
_💙Beiseina nei dinga inchuk ka ni a..._
_👉🏻Beidawngna tawng khawm inhuom ve a ngai si._
_💙Mivar ka ni thei nadin varna leilak ka hraw ațul a..._
_👉🏻Mi mawl tak hai ka pawl ațul hlak si._
_💙Țapin Khawvel ka hmelhriet a..._
_👉🏻Țap chungin ka lan thla liem ding a nih._
Friday, 3 February 2017
MEDIA & TECHNOLOGU
SOCIAL MEDIA AND TECHNOLOGY
*"LALPA chun Pathien ngaisak mi chu ama ta dingin a sie hran ti hi hre lem ro. LALPA chun ka ko po leh lo hrieng a tih." (Sam 4 : 3)*
By :- J. Ringum Tuolor
P. Hnachangzawl, Dittokcherra.
Information Technology Hmasawnna chun kawng dang dangin ei nunphung a thlak danglam thei a. A that zawng le asiet zawngin thalai hai nun dan le khawthlir a suk danglam nasa hle a. Tlangmi hi pi leh pu hai hun a inthawk ta khan inleng intuo hlak hnam ei lo ni a. Tienlai chun tlangvalin an khuoa nuhmei an dit dit an leng thei a. Nuhmei chun tha taka lo biek vel chu a sin le mawphurna a ni. Tuchen hin tlangmi hi inpaw tlang em em (closed society) hnam ei ni a. Thingtlang ram a nawk thung chun sungkuo chanchin le ieng party mi le sa am an nih ti chen in ei inhriet tlang deu thaw a ni! Hun a hung fe pei a, chuonga inpaw taka ei nun ho tak el chun ei nunphung khawm khawvel hmasawnna leiin a danglam ve ta hret hret a. Nunghak leng din tlangvalin a dit dit na Ina a lenglut el ang kha a rem tanaw a, khawpuia ruok chun ‘polite’ naw na lien tak a ni tah. Mi ina leng ding khawmin ‘hung leng ka nuom a, in um hmel am?’ ‘In remchang ve am?’ etc ti a phalna lak hmasak phawt hi a bengvar tlak lem a. Mobile phone-a khawm in hman am? I biek thei am? tiin, dit dan hril nghal mawl mawl lo hi nun dan mawi a ni ta bawk. Tulai khawvela mi ei buoi ta em em a, hmaisana inhmu kher lo khawm in inpawl thei alo ni ta zing. Phone hmang hai, internet hmang hai in hmaisana inpawl ang elin ei inbe tawn thei ta. Website fetlenga Internet/ Mobile Phone hmanga inbiekpaw na le inpawl khawm na hril na hi ‘Social Networking’ an ti chu a lo ni. Social Networking hi chi hrang hrang a tam khawp el, a tlangpui in tulai rama ei hmang uor bik hai chu Facebook, WhatsApp, Instagram, Orkut etc. hai an ni a. Social networking site hai hi kum 1990 hnung a siem tan chau an ni tawl a. An lar hmasatak chu Theglobe.com (1994) Geocities(1994) le Tripod.com (1995) hai an ni a. Tulaia ei hriet lar tak pakhat Facebook hi chu kum 2004 a siem chau a nih. Hrilsei bek tanaw inla, ka hril tum tak el chu hieng Social Media-in thalai hai nuna a that zawng le a siet zawng a nghawr a nei dan hai, ei fiemkhurna ding le a hmang dan tha inkawkhmu hai hi a nih.
SOCIAL MEDIA TANGKAINA : A tangkaina hril ding chun hril ding tam hleng a tih. A pawimaw zuol hai tlawmte hang tarlang inla :-
1. Man tlawm lemin sumdawng le Company han Advertisement an thawthei a, a hmangtu ha’n a thlawnin awlsam takin brand thar tha tak tak an lo hmu thei bawk.
2. Social Networking member (Social Networkers)- hai hi an inzawm kuol vawng a. News le Information inpek zung zung na din a tangkai.
3. Ruol hlui le thar hmuna in, nupui pasal inzawngna hai, sin zawngna dingin a tangkai.
4. Insunga in hrilseng lo, Schoola khawm inchuk seng lo hi a tam em em a, Social media a inthawk hin subject bik um lovin thil tam tak an chuk thei a, chuong ani leiin inchukna tieng a dingin thil tangkai tak a nih.
5. Chanchin thar le thu pawimaw inhriettir zung zung na in a tangkai hle.
A THAT NAW NA :
1. I profile a inthawkin tu'm i ni awlsam takin miin an hriet thei. I hming, kum, thlalak, marital status etc. iengkim a um a, I chungchang hrie dinga i dit bik naw hai khawmin awlsam takin i chanchin an sui thei. Profile-a sie chin ding fiemkhur deu a ngai.
2. Misuol i tawng a ni chun profile hlem hmang khawmin nasatakin inhlem thei a nih. Internet fetlenga mi hlem ching hi tam tak an um a.
3. Tulna neilo a sum / hun khawralna a ni thei bawk.
4. Hieng site a inthawk hin nupa inthe na hai, sungkuo buoina hai, ringna tieng a siet pha na hai a hmang thei a ni.
5. Addict thei a ni a, nasataka sietpui theina a nih.
6. Inchukna, rawngbawlna le Thlarau nun din bul tha naw tak a nih. Chintawk nei a tha.
EI HMANG VE DING AM ?
I mimal duit thlangna a ni. I hmang tangkai thiem chun nasatakin sawr i ta, a ni naw zawnga i hmang a ni ruok chun i sietpui pha thei. Thil reng reng hi a hmangtu an pawimaw tak ti hriet a tha. Social Networking site hi Human Trafficker haiin nasatakin an hmang mek bawk a, naupangte
inchat puiin inruk hmang dan remchang an dap a, an chanchin iengkim an hriet hnung a chun awlsamtakin an inrukhmang a, nawchizawrna hmuna hai an zawr thei. San Francisco State-a Sex tieng a sumdawng hai chun Social Networking site hai hi an hmang tangkai em leiin sawrkar lu asuk hai hle, hieng ang hmsng suoltu hai hremna dan khawm passed a lo ni ta nghe nghe. Mak tak el chun Social Networking hi Pasal nekin Nuhmeiin an uor lem. Kum 2010 a Pasal 53% in an hmang a, Nuhmei 68% in an hmang thung. Kum 2015 a ruok chun Pasal 73% in an hmang a, Nuhmei 80% laiin an hmang ve ta a ni.
SOCIAL NETWORKING CRIME : Crime tam tak um ta hai lai a tlawmte hang tarlang inla :-
1. October 2006 khan Myspace a Josh Evans chun Lori Janine Drew tiin hming tehlem hmangin profile a siem chawp a, hi lei hin Megan Meier chu an sukhlum phah a nih.
2. July 2008 khan Briton, Grant Raphael chun a ruol hlui Matthew hmangin facebook a homosexual angin an-register a, Grant Raphael hi Euro paisa 22,000 inchawitir a ni.
3. Natasha Randall, kum 17 mi chu a nun hlim lovin hun sawtnawte hnungin a bedroom a an awkhlum ringawt. Police haiin an awkhlum nasan tak ni dinga an i ring chu social site pakhat ‘bebo’-a a message dawng lei a nih an ring.
4. Kum 2007 le 2008 khan Bridgend, Wales tleirawl 7 ngawt hai chu inhnai te te in an in sukhlum a. Hi khawm hi social networking lei niin Police hai chun an hril.
SOCIAL NETWORKING I ADDICT AM ?
Social Networking hi chin tawk nei lo chun addict thei a ni tlat el. Social Networkers i ni chun hieng a hnuoi a zawna hai hi dawn la, i dawnna i zirin i ngirhmun in hre thei itih.
1. Social Network site dang dang (whatsApp / Fb / Instagram etc) a member i ni am?
2. San um bek lo le tum khawm nei hran lovin hieng site hai hi i kan hlak am?
3. I tum nek a sawt hieng ang a hun i hmang hin mak in ti ve hlak am?
4. I ruol hai le i sunghaiin thaw ding an hril che in ‘kan hman nawh’ tiin am a nih i dawn ve hlak am?
5. Social site hai lei hin i thawding hai i thul pha hlak am?
6. Hieng site hai lei hin zan i meng sawt pha hin inhma tak in i tho pui thei am?
7. Hieng site hai lei hin i sung hai le i ruol hai laka insuk fihlim, a tum a um nuomna i nei hlak am?
8. I sung hai am a ni, i zirtirtu in am a ni, them/ hmang talo dinga an ti che khawmin i them / hmang nawk hlak am?
9. Hmai insan a inbiek nekin hieng site fetleng a inbiek hi i thlang lem hlak am?
10. Hieng site hai ta ding hin ieng anga tam am hun i hmang hlak ti nang le nang in dawn hlak am?
11. A tak taka i ruol (real life friends) nekin internet ruol (online friends) i nei tam lem hlak am?
12. Internet thanaw am a ni, san dang ieng am a ni lei a online ruol hai i biek theinaw changin i lung a sen hlak am?
Zawna pali chen khi ‘Aw’ tia i dawn chun Social networking site hi i addict tina ala ni chuong naw a. Zawna pangana a inthawk a parietna chen khi ‘Aw’ tia i dawn chun Social Networking site hai hi addict el thei ngirhmun a i ngir tah ti na a nih.
Zawna pakuo na a inthawk a atawp chen khi ‘Aw’ ti a i la dawn pei chun Social Networking hi i addict tan mêk ti na a nih.
Iengpo khawm nisien, Kristien hai chun hieng khawvel hmasawnna inthang mek a hin ei thawding chin le thawlo ding chin thlir thiem a pawimaw hle. Khawvel hmasawnna hai hi ei lutchil a, hmang tangkai thiem a pawimaw hle. Tirko Puala chun, Timothe kuomah, ”Thu chu hril rawh; a huna khawm, a hun naw a khawm thawpei rawh; dawthei taka inchuktir pumin an thiemnaw na inhriettir la, zil la, fui rawh”, (II Tim 4:2) ti a ziek ang khan. Khawvel hmasawnna hung inthang mek hi rawngbawlna pawimaw tak a nih ti hi ei hriet thar pei a pawimaw hle a nih. Khawvel Computer Age hi athu hrietna chau ni naw sien, khawvel suolna le thlemna do let ve na ding Computer Age hi hmang tangkai seng thei din Thalai le tulai ringtu hai Lalpan mi thangpui mawl raw seh.
The 4th November 2016
P. Hnachangzawl, Dittokcherra.
VANGLAI NI HLUT ZIE
VANGLAI NI HLUT ZIE
( I Timothy 4:12; Sam 103:15; l Peter 1:24; Thuhriltu 11:9-10)
By :- J. Ringum Tuolor
P. Hnachangzawl, Ditokcherra.
Pathien in khawvel mihriem le thilhring chi tinreng hai ta dinga a siem le a pek lai a hlutak pakhat ve chu vanglai ni/hun hi a nih, tiinla ei hrilsuol kher hi ring a um nawh. Chuleiin mitin in a damsunga a ngaituo ding le a hriet zing ding a tul le pawimaw tak el chu "Vanglai Ni/Hun" pek le inhlan a ei um hi tuta ding a hmang le hring am ei ni a.? ti hi ei hringnun a zawna ropuitak le lientak chu a nih. Mitin el hin hi khawvel a hin vawikhat chau hun ei nei a, pieng nawn nawk ta ngai naw mei nih. Chu leiin hriet zing le ngaituo zing ding a nih. Vawikhat chau tleirawl, thatlai, vanglai i ni ding a ni si a. Chu hnunga Nu-le-Pa hung ni tang i ta, chu pha chun nunghak le tlangval nun kha ngaiin tlak hla em em inlakhawm ni thei chuong ta naw mei nih a, i hun hmang ieng hun khawm kha hi kokir nawk thei ni ta ngainaw nih. Hi khawvel a hin vawikhat chau hun i nei a, pieng nawn nawk ta ngai nawng ei tih, ti chu hrezing la, i vanglai ni le thatlai ni hi tu ta dingin le ieng thaw dingin am hmang le hring i tum a ?
Sap mi ngo haiin "YOUTH" anti nekin Hmar tawng a "VANGLAI, THATLAI" ei ti hin a fie lem hman hman a hawi a. Mihriem damsung hun kawng iengkima intanna chu thatlai hun le vanglai hun hi a ni leiin, Hmel, Thluok, Hratna le thil dang dang a hratlai le vanglai ni le hun a inthawk a ni leiin, hun ler tieng parang vul ding a i vanglaini i buotsai a ni chun ko kirin a hmun lin rul ka che ti la khawm kir reng reng tanaw ni hai.
1. VAWIKHAT CHAU :- Mihriem chu thawsuol thaw that lei a insir a pieng nawn thei ei lo ni ta naw a, dit tlang thei na ram a leng ei ni lai khan, nun hmang dan ding thutlukna siemtu din tu am i lo rawn hlak a.? Sap Hlaphuok thiem William Shakespeare chun "Hi khawvel hi lemchang tuol ang a lo ni a, lemchang tuol zawla mani chan hun seng a lemchangtu hai an hung inlang ang hin, hi khawvel a hin mihriem hai hi ei inlang sawk a, mani chang hun ei hmang zo chun ei inlang nawn nawk ta ngai nawh" a lo ti a. Hi tawngbau hi ei ni khawm a ei hriet zing dingin a pawimaw ve a nih. Khawvel a hin vawikhat hun pek ei ni a, pieng nawn nawk thei ding ei ni tasi naw hin chu ei vanglai ni hin tu rawng am bawl ei ta.? Tu lem hmang zo ei tum a.? Ei Bible a ei hmu angin, Vanglaini chen thei din thupek ei hmu a, inchen zo phat an le anzo, ti hlak a um tasi nawh. Vanglai ni chen zo phat an le rorelna a la um nawk ding a ni si a. Vanglai ni i hmang dan kha rorelna hmabul a inlangpui ding sawn rawi i ti aw..!! I vanglai ni hun hmang dan khan anlang pui lem ding che a nih. Suol inthupna um ta nih, a ti ang hrim in; ei ni in ei inzawt ding nisienla chu mihriem ngaidan a chun thupthei um sien a ang a, a miruok chu i thilthaw in a hek ding che a ni leiin, beram hmul vaw tu hmah a to zing kha chu neptak ning a tih. Hril ding hrim nei ta naw mei nih.
2. VANGLAI NI HI HLOPAR ANG CHAU A NIH :- Pathien thu chun thatlai ni le vanglai ni hai hi a sawtnaw ding zie chu chieng takin a mi hril a (l Peter 1:24) chuleiin, siemtu Pathien hi hrezing dingin a min fui mol mol a nih. Vanglai ni le thatlai ni hai hi (Hringnun) sum sawtnawte hung inlang a bonawk el hlak ang hin a mi tekhi pek a (Jacob 4:14) a sawt naw hle a nih ti chu tu mihril ngai lovin a chiengsa a nih. Thuvar pakhat chun hieng hin a lo hril a, "Vanglai hai hin mi ngaitla vawng hai sienla, tawngkam khat chau ka hrilnuom chu; nangma a thil um po po hai kha a that thei ang takin hmang ve rawh" ti hi a nih a lo ti a. Ei vanglai ni hai hin sawt a dai naw ding a ni a, hi khawvel a ei cham sung hin. Chuleiin, vanglai ni hlutzie hre in, hmang tha in Lalpa ta din hring ei tiu. Vanglai ni hi hun hlutak a lo ni hrim a, chu leiin kha hlutna tak pek a ei um na hi tu ta dingin am nun i hmang a ? I ta ding chau in am ? Khawvel ta dingin am ? I Sandamtu Lal Krista din....?
3. TU HI HUN LAWMUM CHU A NIH :- (II Korinth 6:2) Hun le ni pek a ei um hi a hlu in a ropui hle a nih. Vanglai ni le hun hi a pawimaw hle a, iengkim riruong le siemfel na hun pawimaw tak chu a nih. Piengthar ding le rawngbawlna ding khawm a hun hlutak chu a lo ni ngei el. Kohran le thalai, khawtlangin ei i tuor lel tak chu vanglaini hlutzie hrelo le Pathien le nun lo hmanglo hai, hun ler tieng a ei hang sawr hin an min bai pui anih tiinla a suol ka ring nawh. Sawrlo ding hlak a members ni ve bawk, nau le te inkawi neng nung le upat chawibang hnunga ka piengthar nawh hang ti hlak chu thil inzakum a ni tasi a. Piengthar anga inngaiin, thar siloin nun beidawng takin khawvel ansuoksan pha hlak a nih. Chuleiin iengkim siemfel le relbawl hun chu vanglaini le hun hi a lo ni takzet el a nih. Thuhriltu pakhat chun hieng hin a lo hril a, mi 4000 (sangli) hai lai a survey a nei a, a thil hmusuok chu hieng hi a nih. Kum 20 tling hma a piengthar umzat mi 3200. Kum 20 - 30 inkar a piengthar mi 400. Kum 50 - 60 inkara a piengthar mi 17. Kum 60 - 80 inkara piengthar mi 1. Kum 20 tling hma a piengthar khi a tamtak a ni a, nakie ti a hun la hmangtu hai din a tlawm deu deu a nih, ti chu kum 60 chungtienga mi khin a suk chieng hle a, Lalpa ta dinga sinthaw ding khawm a thawhlawk thei ding hun sung tak chu vanglai ni le hun hi a lo nih. Rawngbawltu mi ropui tak tak haiin vanglai ni hlutzie hre a, Lalpa ta dinga anlo inpek hun hai hang en ei tih.
1. Rev. Dr. Billy Graham chu kum 1918 in apienga, kum 16 in a piengthar a. Kum 32 a ni in khawvela rawngbawltu pawl roupui tak lai a mi BGEA (Bill Graham Evangelistic Association) a lo indin fel der tah.
2. FW Savvidge chu Mizoram a Chanchintha a lutpui khan kum 25 chau a la nih.
3. C.H Spurgeon chu kum 1834 in a pienga, kum 23 mi a ni in Waterbeach Pastor a din Ordain a lo ni der tah.
4. Martin Luther chu kum 1483 in a pieng a, kum 24 mi a ni in rawngbawltu din Ordain a lo lak tah.
5. John Knock chu kum 1514 in a pieng a, kum 22 mi a ni in rawngbawltu ropui a lo tling der tah.
6. William Carey chu kum 1761 in a pieng a, kum 24 mi a ni in Humpui a rawngbawltu dingin anpei fel tah.
7. David Livingstone chu kum 1813 in a pieng a, kum 27 mi a ni in Africa ramthim a rawngbawl din a lo lut tah.
8. Ulrich Zwingli chu kum 1484 in a pieng a, kum 24 a ni in Pastor Ordain a ni tah.
9. George Whitefield chu kum 1714 in a pieng a, kum 22 mi a ni in Pastor Ordain a lo ni tah.
Miropui tak tak le mi suongum tak tak chanchin entawn ding le annun a inchuk ding mi petu hai hi vanglai ni lo hmangtha tu hai ra (fruit) ei la fak in ei la dawn a na, mi hai ta dinga fak ding pa thei din kum 20 - 25 inkarin an siem fel zo ta a. Vawisuna vanglai ni huntha la neitu hai hi kum iengzat hraw am ei lo ni ta a.? Ei hratna le hratlai ni hin ieng chen am a phak ta a.? ti chu ngatuo um tak chu a nih. Chuleiin, dam le hring a hun le kum tamtak la hmang thei dingin chung Pathienin hriselna tha le damsawtna a mi pek a ni chun, Vanglaini hlutzie hrelo a nun hmangtu ei ni lo ni pal chun hla siemtu in "Hun lertieng parang i hung vul chu................Lalpa rul ka nuom che; a hmun lin rul ka che." ti thu hi tap insir pum a ei hlapuitak la hung ning a tih. Vanglaini hlutzie hrelo a nun hmang ral mei mei tu hai hmakhuo ding le an ra ding chu, Retheina, Pasietna, Rimsikna, Lungngaina, Tapna, Beidawngna, Ruol tlaksamna, Hmangaitu ding invaina, Sung-le-kuo inkarna le a dang dang hril ding a tam hle. Chuleiin, Vanglainia a ram le felna zawng hmasa hi a pawimawtak a nih. Vanglai ni hai chen a, theitawp a nun hmang ding a zalenna pek ei ni lai zingin, rorelna hmabak seng ei nih ti hre in, Vanglaini hai hi hlobet parang chau a lo ni leiin, a hlutzie hrezinga nun hmang thei din thalai hai Lalpan mi thuoipei raw seh.
Thursday, 10 March 2016
A KHAWLEM HIN AM RAWNG I BAWL VE HLAK A..?
Kumpuisul tamtak her liem in, hi khawvel a hin hnamtin chitin, țawngtin le țawngtheilo. Hringa seikien tamtakin khawvel hi dutawk le mani nuom zawng le inhawitir zawngin hringnun ei hmang seng anih tiin la a suol hi ring a um bek nawh. Unau pahni hi an um ve a, pasal am nuhmei anni tiruok chu hriet a ni ve nawh. An pa hming chu SORKAR anih a, annu chu RBI an nih. Nau pahni an hung nei ta a, A upa lem hming chu ZANGA anih a, a naupang lem hming chu CHÊNGSÂWM (Sâwma anti hlak) a nih. An hung puitling ve ve ta a, nikhat chu an unau hin mi harsa le sawmdawl ngai, mipasie le rethei, milungngai le fak le dawn nei lo haiin, chuong po po chu annei theina din an inpek suok tah a. Mi pakhat hin chuong hai unau pahni chu hmu in a lo lâk ta a. Nikhat chu an pahni hin hmun dang dang a rawngbawl din a tirsuok ta hlau el a, chuong unau pahni hai chu in ngai êm êm sienkhawm keițhe an țûl tasi a. Kum tak tak an thamral hnung chun anpu kuomah bawk chun an hung kir nawk ve ve ta a. ZANGA chu smart le innou hieu hin a hung kir a, SAWMA ruok chu țiek le bal em em hin a hung kir a. A pu hung hma chun an unau chun an hohlim tlang diel diel tah a......... SAWMA (chun țap pumin) :- U Zangah i thau in in nou bak a khawtiem i um, iem i thaw le khang chen kha.? ZANGAH (chun inti thei deu hin) :- E...e...e... ka fe hlak na le ka sin thaw hlak chu maw......zuk hril el ka tih. A chang chun CINIMAHALL dam, RESTAURENT dam, WINE BAR dam, 5STAR HOTEL dam, AIRPOT dam, FOREIGN dam ka lut kuo kal zak zak hlak a nih. Thawbik ka nei naw a, thawnaw bik khawm ka nei bawk nawh. Ka thaw kim vawng a nih, Khawvel a ni hi, hringnun hi a sawtnaw a chu leiin chen ka tum a nih. tiin a dawn a. SAWMA chun a nih maw...?? Kei chu ei ințhe a muol zapui dan a țuon ei rel ni a inthawk khan, In lien deu sungah hin Pathienni zat hin an mitir a, Dawkan lien deu le insang deu chungah hin ip (Thawlawm bawm) te pakhat a um a, chu chun an mi thun a, an mi kei dawk nawk a, an mi thun nawk a, a vel velin an mi en a, ka zakuo in ek hai chu anmi tuom țawk țawk a, ka bal ka vai an mi dawn nawh. Hnungtieng ip nekin hmatieng zakuo ip a dam anmi hnawm lut a, ka rimsik thei em em a nih. Ramthim a dam, Building a dam sin dingin anmi nawr let a, hadamna hrim ka nei nawh. Pung hlak chu ka pung thei si nawh tiin a chan hai chu anzawt ta mol mol el a. Mani pawimaw le dit hai lak na din pawisa nawi ei pawimaw bek nawh. Thawlawm ding ruok chun ei in țul pawimaw ta luo deu hlak an naw maw.? Mani dutawk a pawimaw ilak ve thei na chu chengsawm nawi i zawng khawk khawk na kha a ni el naw ding maw.? A mi petu hi hre in pe hmasa zet in la chu aw............ chengsawm chau a rawng ei bawl na rasuok hman vawisun chen hin, technology hmangah ka thuziek ngei hi i tiem thei annaw maw...? Pe tam inla lem chu nang le kei misuol hin ei phu bak bak in ei dawng el naw dim a nih..!! "Pe ro, chuongchun pekin um intih" ti ziek a nih si a. Lal tadingah rawng i bawlna hi cheng ieng zat khiet am a na....? "Pawisa nawi in maw Rawng ei bawl" Tiemtu hai Lalpan malsawm raw sen cheu.
Tuesday, 8 March 2016
India Ram sungah Hmar State panga (5) hai
India ram ASSAM state sunga hin Hmar haihi District 5 a ei um ani Cachar district, NC Hills district, karbi Anglong district, Hailakandi district, Karimganj district anni,hienghai lai hin Cachar District, Hailakandi district le Karimganj district haihi keikawpin kum-1997 khan BARAK VALLEY HILL TRIBE DEVELOPMENT COUNCIL(BVHTDC) chu HPF cadres mi-417 hai Pu T.SANGKHUM HMAR inrawina hnuoia an Silai haileh an in surrender khan pekin ei uma, tuta Council Chairman chu Pu Lalthawmlien Neitham Zote a nih.
.
BARAK VALLEY HILL TRIBE DEVELOPMENT COUNCIL(BVHTDC) SUNGA # HMAR KHUO hi 90 a uma ka hriet po hung tarlang ka tih:
1. Saisel
2. Tuisiet
3. Neithangveng
4. Muoltluong
5. Diphucherra
6. Hmarkhawmawi
7. Bula punji
8. Kamrang Phailien
9. Budawn
10. Biete
11. Digli singpunji
12. Kuoklung
13. Bizung
14. Ngente
15. Rawser
16. Vawmkhuoituk
17. Vapuol
18. Khawhmunlien
19. BakhawPhai
20.Thingkap
21. Kumba
22. Lailawngsara
23. Khawthlie
24. Muoldam
25. Lothazawl
26. Baroai
27. Diger Compound
28. Kapakhal
29. Mierpur
30. Sharon veng
31. Chikhur
32. Chikhur huonveng
33. Zalam veng
34. Tupidawr
35. Chandikhal
36. Zurkhal
37. Diklangmukh
38. Khanthuom
39. Lailawngsora
40. Haibung
41. Lower Thenzo
42. Ngaiban Ramthar
43. Hmarkhawlien
44. Tlangmawi
45. Mawinathawl
46. K.Bethel
47. Sawnbari
48. Kukurthawl
49. Ningpu
50. Balisawr
51. Nagathawl
52. Bagbahar
53. Luipui
54. Karawt
55. Dosora
56. Christian punji
57. Phaizawl
58. Doban
59. Bizungsuo
60. Langkhawr
61. Zoar
62. Tuitha
63. Subawng
64. Hatichawrra
65. Barawidisa
66. Thiek punjie
67. DOLAKHAL
68. TUOLPUI
69. SAIHMAR
.
kum-1997 census dungzuiin BVHTDC sunga
Hmar khuo-99 a uma,
Hmar In-5216 a uma, Hmar mihriem-36,684/ anni.
.
NC HILLS DISTRICT, ASSAM state sung #HMAR tawng hmangna khuo hai:
1. LEIRI
2. SIMTUILUONG
3. HUONVENG
4. DOIHENG
5. AIVAPHAI
6. BORO-MUOLKAWI
7. PHAIPUI
8. TETTEPHAI
9. MAUCHAR
10. KHUONGLUONG
11. P.HMARLUSEI
12. N.HMARLUSEI
13. JINAM
14. HEBRON
15. BETHEL-1
16. BETHEL-2
17. BORO-ARKAP
18. MUOLLIEN
19. SARON
20. TUOLPUI
21. RETZAWL
22. BUOLMUOL
23. HUONVENG
24. HMUNTHAZAU
25. MISSION VENG
26. ARDA
27. CHOTO-LEIKEK
28. HNACHANGZAWL
29. T.MUOLKAWI
30. THINGBUNG
31. VAWNGZAWL
32. BORO-LEIKEK
33. J.HEBRON
34. P.HNACHANGZAWL
35. ZORDAN VENG
36. NEW ZOAR
37. KANAN VENG
38. MAHUR GARDEN
39. TLANGSANG
40. HMARTLANGMAWI
41. MUOLHAWI
42. MACHIKHUR
43. NEW ZION
44. PATHERKAWT
45. HARANGJAO
46. MUOLHOI
47. UMRANGSUO
kum-1997 census Dungzuiin
Total House No.=3459/
Population=17,234/
.
Hmar Biete tawng hmangna khuo hai
1. Sangbar
2. Khawtlir
3. Chaptuk
4. Khawbak
5. Saisi
6. Thuruk
7. Jahai
8. Thlanglawm
9. Kharthong
10. Fiengpui
11. Kawtnipui
12. Laivel kanana
13. Taizawl
14. Vaitang
15. Vaitang hebron
16. Thingdawl
kum-1997 General Census dungzuiin
Population No=2039 anih.
.
Hmar Hrangkhawl tawng hmangna khuohai:
1. Dijung
2. Chaptuk
3. Lungkhawk
4. Doleichunga
5. Robi
6. Choto Robi
7. Tuizonte
8. Rekhaw
9. Tangpui
10. Buongkung
11. Bongphili
12. Muolpong
13. Zion
14. Buolsol
15. Asiak Robi
16. Kalimabong
17. New Machipur
18. Tuikim
kum-1997 census dungzuiin Mihriem= 1038 anih.
=======================
MANIPUR STATE SUNGA TIPAIMUKH CONSTITUENCY, HMAR BIELA HMAR KHUO EI HRIET THEI CHINHAI:
.
1.ANKHASUO
2.BUONGHMUN
3.BUONGHMUN SIZANG
4.BUONSI
5.CHINGMUN
6.DAMDIEI
8.DAWLTANG
9.H.MAULIEN
10.HENCHUNGPUNJI
11.J. PHAIMUOL
12.ZEISUO
13.KANGRENG
14.KANGRENGDOR
15.KASURBALI
16.KH. ZEIKHAN
17.KHANGBOR
18.L. KHARKHUPLIEN
19.LAWIBUOL
20.LEISEN
21.LUNGTHULIEN
22.MAWINADAWR (HMARKHOTHAR)
23.MUOLKHANGTHAWL
24.NGAMPABUNG
25.NUNGSEKPUNJI
26.P. HMUNLIEN
27.P. HMUNTE
28.PARBUNG
29.PARVACHAWM
30.PATPUIHMUN
31.PHAILENTHANGPUNJI
32.PHAILIEN
33.PHERZAWL
34.PHULPUI
35.ROVAKOT
36.SAIKULPHAI
37.SARTUINEK
38.SAVOMPHAI
39.SENVON
40.SERHMUN
41.SIPUIKAWN
42.SITAM
43.SUONGPHUHMUN
44.TAITHU
45.TALAN
46.THINGKAL
47.THINGKALDAWR
48.THINGPAN
49.THINGPUIKUOL
50.TIEULIEN
51.TINSUONG
52.TIPAIMUKH
53.TUOITENGHMUN
54.TUISEN
55.TUOLBUNG
56.UPPER KHARKHUPLIEN
.
Churachandpur District sunga Hmar khuo hai:
.
1. BETHEL
2. HMUNTHA
3. HMARVENG
4. KAWNPUI
5. KHAWPUIBUNG
6. KHAWMAWI
7. LAMKA
8. MUOLBEM
9. MUOLVAIPHEI
10. NGURTE
11. RENGKAI
12. SAIDAN
13. SIELMAT
14. SAIKAWT
15. THENMUOL
16. THINGCHAWM
17. VALPAKOT.
18. M.RAMTHAR
19. TUIRING PHAISEN
20.THINGKANGPHAI
21.LANGZA
Eden Huon v/s Getsmani Huon
1. Eden huonah khan Adamin Pathien pawlna a
hlaw a, Getsmani huonah ruok chun Isun
Pathien a pawl thung.
2. Eden huonah khan Adam chu ko suok ngaiin
a um a, Getsmani huon a ruok chun Isun a Pa
a ko lem.
3. Eden huon chu Adam suola a tlukna hmun a
a nih a, Getsmani huon ruok chu lsun Adam a
le a thla hai suol a phurna hmun a nih.
4. Eden huon chu Adamin Pathien anbiksan na
hmun a nih a, Getsmani huon ruok chu lsun
Pathien a zawngna hmun a nih.
5. Eden huon chu Adam thu awinaw na hmun a
nih a, Getsmani huon ruok chu thu awi bawi
a lsu inpumpekna hmun a nih.
6. Adam le Eve suola antluk hnung khan Eden
huon chu kawlhnam a in veng tir a nih a,
Getsmani huon ruok chu kawl hnam chu a
bawm a thun lut lem na a nih.(Mathai 26:52)
Monday, 7 March 2016
THLANG HAI EI NIH
Khuo pakhat a hin inhlawfa rethei le pasie êm êm hi a um a, nitin fâk fâwm le inhlaw fâwm; ngaituo chawp a fâk le dâwn hlak hi a nih a. Nikhat chu a beisei le a ringna khêltieng a malsawmna in a hung hmuok ve ta chawt el a. Mi thlawmngai le inpezo mi tak, mi rethei le pasie hai, țhangpui ngai hai, țhangpui rin lo le hnawl ngailo mi chun, mi rethei le harsa ngâwi ngâwi a hringnun hmang hlak tu chu antuokpui ta hlau el a. Tangka sum a nei ve naw leiin, a ran vai lai a mi ngei Vawk chal fûn nga bawr vêl a lien chu a pêk ta a. Nikhat nâwk a chun, chu mi rethei pha chun vawkin a bawl țan ta a. Vâwk chal chu a kâwl vêl a um zing a ni leiin bâwl zo vat chu a tum ta tlat el a, chuong chun thing hai chu a thlûn, a kâwi, a sie, a țha thlang chuong ta lovin anbel ta vawng el a. Chuong lai tak chun mi pakhat hausa deu hi a hung ta hlau el a, a ma chun, hieng lawm lawm a thabo che....fe la tlanga khin thing țha le thlûn a tam annawm, vawisun hang put la zingah i bawl ding annawm..!! tiin a hril a. A ma chun.....ka hriet annawm, tuta pawimaw tah. Țha le thlûn tak tak tlang chungah um hai zuk hmang thei le, phâk a um lo hai nek chun, hieng lai a hmang thlaklo a i ruot, kâwi le sie der dur hai hi annawm ka vawkin bawlna ding a țangkai lem chu...tiin a dawn let tah a.
Mi hausa le ropui kohran le khawtlang a hmang thei lo hai nek chun....mi rethei le pasie mi țangkai ni hai hi an ropui in anhlu lem si a...
Saturday, 26 December 2015
Indian Railways Recruitment 2016
Indian Railways Recruitment 2016
for 18252 Posts across India, indianrailways.gov.in
Dec 22, 2015, 14:33 IST Naukri Nama
🚊Indian Railways has given notification for the recruitment of Commercial Apprentice/ Assistant Station Master/ Traffic Apprentice.
Eligible & Interested candidates apply before the last date. The further detail of the recruitment is given below
Last Date: 25 Jan 2016
Name of Post: Commercial Apprentice/ Assistant Station Master/ Traffic Apprentice
No of Post: 18252
Age: 30 Years
Location: Anywhere in India
Eligibility: Any Graduate
Hiring Process: Written and Interview test
Name of Participating Railway Recruitment Board : Ahmedabad, Ajmer, Allahabad, Bangalore, Bhopal, Bhubaneswar, Bilaspur, Chandigarh, Chennai, Gorakhpur, Gwahati, Jammu-Srinagar, Kolkata, Malda, Mumbai, Muzaffarpur, Patna, Ranchi, Secunderabad, Siliguri, Thiruvananthapuram
Application fee: Rs 100/- for Gen/OBC candidates.
How to apply: Candidates are required to apply only through online mode. No other mode for submission of application is allowed
Tuesday, 8 December 2015
MI ROPUI HAI ȚAWNGKAM
1. Harna chang ding chun ropuina po po Pathien pêk vawng ding a ni a, Pathien thu ei zawm lem ding a nih.
→Evan Roberts
2. Kristien indik tak inkhina chu mani hmasiel le siel lona a hin a nih.
→Roger Goodman
3. Mi chu a umna hmunah Kristien a ni theinaw chun, khawlai hmun a khawm ni thei chuong naw nih.
→Henry Ward Beecher
4. Krista țhanglo chun Nga, tui a inthawk a laksuok ang ei ni a, Krista le chun hmangaina tuipui a cheng hmunkhat ei ni si a.
→Sadhu Sundar Singh
5. Confucius hrie lovin Confucianist a ni thei a, Mohammad hrie lovin Mohammedan a ni thei bawk.
Buddha hrie lovin Buddhist a ni thei bawk. Sienkhawm mi tukhawm Krista hrie lovin Kristien a ni thei nawh.
→Carl Armmerding
6. Kristien chu an hmel hriet ngainaw chen khawmin an in hmangai.
→Saint Celsus
7. Kristien chu tuorna hmanga ko anni rawp hlak, Asan chu tuorna nek a sakhaw indikna lam hrim a um nawh.
→F.B. Meyer
8. Pathienin a nau hai tuorna hmunah a țhuoi hin chu hmun a chun a lo um hlak.
→C.H. Spurgeon
Monday, 7 December 2015
JC THANGSIEM EX-HSA LEADER
JC Thangsiem hi HSA GHQ
a hai 1982-84 laia Ṭhuoitu a lo ni ta hlak a.
Magazine a hai a thu ziek chu mihai tiem nuom a
ni rawp hlak bawk. Ama hi talent nei ṭha em em
el. Hla phuokthiem le Ziekmi/Hmar Novelist a nih.
Vawituk khan ei lo ṭhe tah a nih. Ama hi a
chengna chu Muolhlum, Rengkai, CCPur a nih a.
A ruong hi vawisun Rengkai thlanmuolah ropui
taka vuiliem
ning a tih. Kum iemani chena inthawk khan taksa
bawrsawmna leiin, hnam le khawtlang thila an
hmangnahai chawlsanin, a sung-le-kuo ha'n
theitawp le duottaka an enkawl hnungin a
hringnun inzin tawpna chu a lo tlung tah a nih. A
dam laia hnam tadinga thu le hlaa a
rawngbawlna ei ngaisang tak zet a. Ei inpamin ei
sûn tak zet a nih. Ei Pathienin a maksan a sung-
le-kuo le a hnam chanpuihai an ṭul le mamaw
ang peiin ṭhangpui dingin ei ṭawngṭai.
A Novel inlar tak pakhat chu 'A sosang lai' Love
story a nih. Chun, “HSA Motto, Ṭuonpui Hmelṭha,
Lunglai sirin ban a chen, Zankal mawite” ti le hla
dang dang phuoktu a ni bawk. Ama hi
"Shakespear of the Hmar" title pek tlak le Pu L.
Keivom meu khawma inhma lai khan ami thlaktu
ding a a ngai hiel, "A mi thlaktu ding ka hmu tah"
a lo ti hiel pa a nih. Hnam Literature suk hausatu
JC Thangsiem ang hi ṭhangthar lai ei um nawk
nuom a um.
We Love you JC. May your soul rest in Peace.
Ama inzana’n a hla pakhat ei hung thur dawk-
HSA Motto
By JC Thangsiem
SININ, HRILIN, SANIN, THUOIIN,
Serve the Nation,
Hnam rawngbâwl di’n.
I tum a ṭha, sakhming a mawi, HSA,
Ringumna, indikna chel tlat rawh;
Ṭhuoina indik naw ṭhuom ang do la,
Ṭhuoina sin ṭha I chanvoah ngai rawh.
Mihrâng hmingṭhahai chawisângtu, HSA,
Tlumte ang an thlir che hnam tinin,
Pi le Pu tlâwmngaina phur suoka,
Tuta inchuktu, zinga ṭhuoitu ding.
Khawvêl hnam tin lai chawi ei tiu, HSA,
Sienkhawm ei mawina hre zing ei ta,
Sin ei ta, hril ei ta,, san ei tiu,
Thlier bîk nei lo pâwl, HSA.
Thursday, 3 December 2015
HAFLONG CIVIL HOSPITAL
MEDICAL OFFICERS
Sl.No ----- Name Of Doctor ------ Rank --------------
1.Dr. H.S Suri D.C.H -------- Suptd. ------- Paediatrician
2.Dr. (Mrs) N.Lhangum -------- M&HO-1 ------- O&G specialist
3.Dr. Mrs. Changsan -------- Sr. M & HO ---- General Duty
4.Dr. Mrs. Biva Bora -------- ,, ------- Emoc Trained
5.Dr. Mrs L Vaiphei ------- ,, ------- Pathologist
6.Dr. N. Naiding M.S ------ ,, -------- Surgery Specialist
7.Dr. D. Bathacherjee ------ ,, --------- Trained Anaethetist
8.Dr. Mrs. M. Bhattacharjee -------- ,, --------- General Duty
9.Dr. P. Barman M. S ---------- M & HO I ------ Surgery Specialist
10.Dr. Ms. S.C Neii Nampui M.S ---- ,, ------- Optholmologist
11.Dr. Nenei Hrangkhol -------- ,, -------- O & G Speccialist
12.Dr. Mrs. Namita Nunisa ------ ,, -------- Pathologist
13.Dr. Ms. Mridusmita Kachari M.S ---- ,, ---- Optholmologist
14.Dr. K. Kachari L.D.O --------- ,, ------ ENT Surgeon
15.Dr. S. Daulagupu (B.D.S) PGDHHM ---- Med. Officer ---- Dental Surgeon
16.Dr. D. Nath B.A.M.S ----- Med. Officer ------ Ayurvedic
17.Dr. N. Bangthai MD - (NHM) - Medicine Specialist
Saturday, 21 November 2015
JAPAN HAI THILTUM LE MIZIE
→1 - Japanese sikul naupanghai chun nitin an sikul
minute 15 an sukfai zie. Pawl 3 an tling hmain
exam an nei ngai nawh. Iengkim hi a concept a
inthawkin an tu a. Faina hi an ngaipawimaw hle.
→2 - An ethics pawimaw tak pakhat chu
thienghlimna a ni a, ui (dog) khawm hi a ek peina
dinga an pei vawng hlak.
→3 - Hygiene a sinthaw hai hi health engineer an ti
a. Written le interview thlapin an lak vawng hlak.
Usd 5000-8000 an hlaw.
→4 - Lir inhningna ram, indopui Pahnina in a sawp
siet, ramsunga resources nei silo in khawvela
economy insang tak 2-na an ni thei.
→5 - Bomb an thlak hnung kum 10 ah Hiroshima ah
khan a pangai a aw nawk thlap hman.
→6 - Japanese hai chun train le restaurants/ bus
ah hai phone an hmang ngai nawh.
→7 - Pawl 1-6 ah hin nundanmawi le neka upa
inzana an inchul sa tluon par.
→8 - Khawvela mihausa pahnina ni sienkhawm
siehlaw/umpui an nei ve ngai nawh. Nauhai
enkawl le insung enkawl chu nu le pa mawphurna
a ni top.
→9 - Khawlai hmunah khawm nisien bu an
fakkhawp tawk chau an siem hlaka. An fak mahla
a um rak ngai nawh.
→10- Hun vawng dik hi an ngaipawimaw khawp el
a. Train tak ngiel khawm anlo inhnu pal ani
khawmin second 7 neka tamin an inhnu ngai naw
a nih chu.
→12 - Hriselna an ngaipawimaw khawp el a.
Sikulah khawm tiffin an fak zoin ha an nawtfai
thlap hlak.
→13 .Japan ah chun phingpuiin harsatna a neinaw
na dingin le tha taka a pai tawi theina dingin
darkar chenve bek fak le dawn hun dingin an
hmang ngei ngei hlak.
Saturday, 17 October 2015
MI ROPUI HAI ȚAWNGKAM
1. Pathienin Zu a lo siem hi lawm a um e, sienkhawm tuisik a siem hmasa lem ti chieng takin ka hriet.
>>>>>Eliot
2. Mivar chun tuisik a dawna, a dittawk el hlak.
>>>>>Socrates
3. Zurui hi en la, Zu that naw zie hril rawn a ngai nawh.
>>>>>Saville
4. Zu no tinah hin ramhuoi a um.
>>>>>Koran
5. India ramah darkar 1 sung chau dictator ah sie ni lang, ka thilthaw hmasa tak ding chu zangna dawmna pe nghal lovin Zu dawr khar vawng ka tih.
>>>>>Mahatma Gandhi
6. Zu chun a tawpah rul chuk na mi angin mi a chuk hlak.
>>>>>Hosea
7. Zu hin result 3 a nei, inruina, nuomchenna, insirna.
>>>>>Annacharis
8. Zu thlarau tak hi chu aw, ieng hming am kan buk ding? Hieng ang taka mihriem suksetu hi 'Ramhuoi' ka ti tawp el.
>>>>>Shakespeare
9. Zurui chu suol thaw dingin a qualified a ni.
>>>>>Quarles
10. Zu rui hmanghan Pathiem ram lut naw nihai.
>>>>>Tirko Paula
Tuesday, 13 October 2015
HUN RUK RAM
1 Hunruk ram hlui an herliem sakhming
chuonglo chawl umlo,
Ram thuruk a parsuok krista.
Kan dam tah nu nau chithla le ruol hai
le;
Chatuon lalram kan lut tah buoina
sum khel tieng ram ah.
Lal khawpui an dang ruoi ruoi ta
ngei,
Hmel țium pa lung a awi tah.
Sakhming thar kan lawm
nunhlui reng ngai lovin.
Nu le naupang kan parsuok tah
sakhming lawina run krista a.
2 Ka piengna Bethlehem le Nazareth ka
seilien nah,
Hnuoi dan in ngaisang a um nawh.
Țawngsephur lampui ka lal sulhnung
a nih;
Hringnun channa lal lampui chatuon
lal run a sun si.
3 Hun sari lalram a chun kan sakhming
a chuong tlung tah,
Ram demand thil demand an bo.
A rel thiem Lalpan hnam hai
damna ding chu,
Thlaksam nuor a um ngai nawh
Hallelui ramthar kan lawm.
________________________________________
The 13th October 2015
P.Hnachangzawl, Dittokcherra.
N.C Hills, Assam.
Pin. 788818
Tuesday, 29 September 2015
VARNA BUL
"Varna bul chu"
Pa hmel hmu lo, Nu enkawlna hnuoia inthawk seilien kani a, a chintak kani a, Pa neinaw langkhom ka u haiin an mi duot em leiin ka țap ding taknghiel khawm an phal ngai naw. Hienga inhawi ti taka ka umlai ka u ka hmangai em2 hai pahni in 2003,04 kuma an mihung thisan zet chu....Invet ang tluk kani. Insung mawphurna ka lieng ko va an nghat el hi tiin in ngaisie em2 in ka țap hlaka. (Keini Thadou dana chun U pa takin insung hi an enkawlin rohluo tu ani hlak) Pathien kuoma ka ngen rawp chu, "Lalpa taksa hriselna mi pela ka sung hai ka chawm theina dingin, Pa neilo kani leiin ruol le pai laka umdan ka thiem theina dingin VARNA mi pe raw" tiin mithli tla pumin ka țawngțai hlaka, dawnna reng2 ka hriet naw sienkhawm ka lungrila inlang tlat hlak chu, "LALPA ȚI CHU VARNA BUL ANIH" ti hi anih. Tum Lalpa chu ți naw ding? tiin ngaitha takin ka um hlak. Ka țawngțai zatin hi thu hi ka lungrila an lang zie hlaka, Lalpa ți chu iengtinam varna bul ani ding? tiin ka ngaituo țan ta a. Pathien hi sakei ți a ți tu han varna hmu naw ni hai, Pathien hi HMANGAIA ȚI DING alo ni lem. Mi ei ți hai chu an mit hmu a le an kuoma ei um chun ei ți hlaka an mi hmunaw pha an thupek hai ei zawm ngai ta naw. Chuong angin, Pathien hi Biekin sunga chau ei ți chun varna bul ani thei ngai naw. Pathien hi hmangai taka ka hung ți phingin, khuosunga umdan kahung thiema, ruolpawl dan ka hung thiema, Nu hmangai dan kahung hrieta, țawngdan le changzie hai khawm tu mihril ngai lovin nitin ahung danglam el ani. Lalpa ți chu varna bul ani dan hi Pathien le inin zawm naw chun hrie ngai naw ti ni.Zirtirtu chun Thiemzir sunga chau inchuktirna peng a che, Lalpa ruokchun nitin mal a ium chang, ruol le pai le inin pawl chang, i zalna iengkima inchuktirna pek achawlsan ngai naw. Lalpa hi Hmangaitakin ți la mi var ni nghal iti. Lalpa ți a var naw mi an um chun, Pathien ala hmu chieng naw tina anih.
Monday, 28 September 2015
Story of Brave Woman
Story of a Mizo woman who killed a tiger with
an Axe!
Pi Zadingi (68 years) is from a small village
called “Buarpui” in Lunglei District of
Mizoram. She still lives there with her children
and grandchildren.
For those who are yet to know, Pi Zadingi is
considered one of the bravest women among
the Mizos and is a recipient of India’s bravery
award “Shaurya Chakra” which was awarded
to her by the President of India in 1980.
On 3rd July 1978, she became a household
name in Mizoram and other parts of India by
being the only Mizo woman on record (and
perhaps the only woman in India) to kill a
Bengal Tiger with an axe (Meaning no
disrespect to animal rights activists. It was a
kill or be killed situation!).
How the tiger was killed
In the early morning of 3rd July 1978, Pi
Zadingi was on her way to the forest to collect
firewood and, desiring to come back early, was
way ahead of her friends. While she was felling
some dead trees alone deep in the forest, she
suddenly heard the growl of a tiger very close
to her. A quick look around revealed a tiger
among the nearby bushes ready to pounce on
her. Having no time to run away, she just
gripped her Axe harder and waited. When
finally the tiger jumped at her, she hit out at it
with all her strength. Fortunately for her, she
struck the tiger right on the forehead. It was
indeed a really powerful as the Axe penetrated
the tiger’s skull and causing its brain to spill
out and onto the Axe. It was fatal blow and
the tiger died, its dead body limply rolling in
into a wild yam pit. Pi Zadingi also did not
escape unscathed as the tiger severely
damaged her hand, especially the fingers with
its claws.
She was 27 years old with one child and was
3 months pregnant with the second at the
time of killing the tiger.
The Forest Department, Government of
Mizoram took away the dried skin of the tiger
she killed from her and put it up on display at
the Aizawl Museum.
Source: http://nunkhua.weebly.com/sakei-
chekhlumtu-buarpui-nu-huaisen-pi-zadingi-
chanchin.html
Friday, 25 September 2015
CHUNNU NUNNEM
1. Aw ka tuor thiem thei naw chunnu nunnem,
I țhang lova i hrai leng arang kan in vai ding hi.
Ka hang dawnin lung reng a awi thei nawh,
Țapa fam thei ni lang chu fam tang ka tih.
A mak de aw.! A va mak ngei de.!
Ka tuorzo naw nu hung tho nawk el ta rawh.
I hrai chawi arang kan invai ding hi,
Ka hang dawnin nu ka lai ana ta luo.
2. Nu i zalna piellei thuoriet hnuoi kha,
A dei naw maw nu i zalna piellei thuoriet hnuoi.?
Kei ka zalna laikhum sang puon hnuoi a,
An dang ta ngei maw ei zalna laikhum chu.
3. Aw ka tuor thiem thei naw chunnu nunnem,
I țhang lova i nau hai arang kan in vai ding hi.
Ka hang dawnin lungreng a awi thei nawh,
Țap a fam thei ni lang chu fam tang ka tih.
4. Aw chung khuonu kuom chu tlung ngei i ta,
A man pielral a chawl dingin lo tuok a ti che.
Hnungtieng ngaita lovin leng tang i ta,
Kei khawm chu hmun a leng din mi lo nghak rawh.
Joseph Lalringum Tuolor
Dated :-
P. Hnachangzawl, Dittokcherra.
N.C Hills, Assam.
The 15th August, 2006

